ترنجبین را چقدر می شناسید

ترنجبین به فارسی “ترانگبین” یا “ترنگبین” است. آن را به فرانسوی Manne d”hedysarum و Manna d”alhagi و Manne de perse و به ترنجبینانگلیسی Manna of hedysarum و به عربی “ترنجبین” می نامند.

ترنجبینماده ای است شیرین که به صورت شبنم روی گیاه حاج یا خارشتر (با نام علمی Alhagi maurorum) یا خاربز می نشیند. در یک بررسی که توسط مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان انجام شد، مشاهده شد کهترنجبین این شیرابه‌های قندی در نتیجه عمل حشره ای به طور طبیعی و با ایجاد شکاف به خارج تراوش می شود.

ترنجبینگیاه خارشتر درختچه یا بوته خاری است که در بیابان ها و دشت های کم ارتفاع ایران مانند خراسان، یزد، تبریز، زرند،ترنجبین اطراف قم و بوشهر به طور خودرو فراوان دیده می شود.

ترنجبیندرختچهای کوچک و گسترده روی زمین که بلندی آن از نیم متر تا یک متر و خاردار است و کرکهای تیزی دارد.ترنجبین غلاف میوهی آن کرکدار، کمی ضخیم و خمیده و اسفنجی است و تخمدان آن پوشیده از تارهای ابریشمی است. میوهای بندبند با ظاهری منظم دارد که ریشهی آن بسیار عمیق میشود تا به آب برسدترنجبین. دانه های آن در ابعاد ارزن و به رنگ سرخ است. از این گیاه مادهی قندی به نام «ترنجبین» به خارج ترشح می شود.

یک ‌نوع شیرخشت، مخصوص ایران است که ترنجبین نام دارد. گیاه آن دارای خارهایی بسیار ریز و برگ های کوچک و ساقه‌ نازک است که در‌ نقاط خشک می‌روید و از ‌آن صمغی ترشح می‌شود که به ‌شکل ذرات و دانه‌های ریز مخلوط با خارهای گیاه در بازار به فروش می‌رسد. ترنجبین این گیاه را در جنوب ایران خارشتر و خاربز می‌نامند. در طب ‌قدیم آن را در قدری آب ‌گرم حل کرده و ترنجبینبه ‌عنوان ملین در حالات تب‌دار و در یبوست های ساده به‌عنوان ملین و یا مسهل مصرف می‌کردند.

ترنجبین