رژیم غذایی بیماران مبتلا به بیماری ام اس و تغذیه مناسب

در این مطلب از سایت جسارت به رژیم غذایی بیماران مبتلا به بیماری ام اس و تغذیه مناسب می پردازیم . امیدواریم رژیم غذایی بیماران مبتلا به بیماری ام اس و تغذیه مناسب مورد توجه شما سروران گرامی قرار گیرد .

هر سهم از گروه نان و غلات شامل یکی از موارد زیر است:   ۳۰ گرم نان که تقریباً معادل یک کف دست نان است. یا یک‌سوم برنج پخته، یا نصف لیوان ماکارونی پخته، یا نصف لیوان بلغور یا جو پخته، یا یک سیب‌زمینی کوچک پخته  بسته به اندازه جثه بدن و میزان فعالیت بدنی، باید روزانه ۶ الی ۱۱ سهم از این گروه استفاده شود.

ام اس و تغذیه

امروزه شواهد علمی بسیاری وجود دارد که اهمیت و نقش تغذیه را در حفظ سلامتی بیماران مبتلا به MS ثابت کرده است. MS که مخفف MULTIPLE SCLEROSIS است، نوعی بیماری مزمن و اغلب پیش رونده در دستگاه عصبی مرکزی است که با از بین رفتن غشای میلین در برخی از اعصاب مغز و نخاع بصورت تکه های کوچک مشخص می شود. غلاف میلین رشته های عصبی را می پوشاند و از آنها در برابر آسیب ها محافظت می کند. در شکل بالا غلاف میلین با رنگ قرمز مشخص شده است. از بین رفتن غلاف میلین باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی است. علت این بیماری ناشناخته است . این بیماری در بالغین جوان بین 20 تا 40 سال شایع تر بوده و میزان ابتلا در زنان دو برابر مردان است.  اگرچه اکثر دستورات توصیه های عمومی است و تمام افراد باید از آن پیروی کنند ، ولی مواردی نیز وجود دارد که در بیماران MS بر آنها تاکید شده است. افراد با عادات غذایی نادرست، باید بعد از آگاهی از برنامه تغذیه ای صحیح به تدریج و در چند مرحله از برنامه غذایی مناسب استفاده کنند. لذت بردن از غذا یک اصل مهم در تغذیه است و محرومیت مطلق از مواد غذایی مورد علاقه وجود ندارد ، به همین علت اگر خوراکی هایی خارج از چهارچوب برنامه توصیه شده هستند، می توانند به مقدار کم و در دفعات کمتر مصرف شوند.

در بیماران ام‌اس چه نکاتی باید مورد توجه قرار گیرد:  ۱-  بهتر است از غلات کامل و سبوس‌دار مانند نان‌های سنگک، نان جو و نان‌های سبوسدار استفاده شود چراکه استفاده از غلات کامل به دلیل داشتن فیبر و الیاف غذایی نه‌تنها به کنترل وزن کمک می‌کند بلکه مانع یبوست می‌شود و دارای ویتامین‌های گروه ب نیز هست.   ۲-  انواع غلات به‌ویژه ذرت به علت اسیدی کردن ادرار به پیشگیری از عفونت‌های ادراری کمک می‌کند.   ۳-  گاهی اوقات بعضی از بیماران به پروتیین موجود در گندم و جو حساسیت نشان می‌دهند در این صورت بهتر است از سایر انواع غلات مانند برنج و ذرت استفاده شود.  علایم حساسیت به پروتیین گندم و جو بیشتر به شکل عوارض گوارشی بروز می‌کند اما ممکن است علایم دیگر نیز دیده شود.

بیماری ام اس و تغذیه

به خاطر تشکیل ترکیبات سمی و مضر برای بافت دستگاه عصبی مرکزی و اثر مصرف چربی های ضروری که نقش مهمی در ترمیم و نگهداری سلول های عصبی دارند، مصرف این گروه غذایی از اهمیت خاصی برخوردار است ، مخصوصاً با توجه به عملکرد چربی ها در بروز بیماری های قلبی- عروقی و افزایش وزن، مقدار چربی دریافتی و نوع آن باید مشخص شود. به همبن دلیل چربی های گیاهی غیراشباع باید به جای چربی های حیوانی اشباع جایگزین شوند. انواع چربی های گیاهی مثل روغن آفتابگردان ، روغن کانولا ، روغن ذرت و … .

هر سهم سبزیجات شامل یکی از موارد زیر است: یک لیوان سبزی خام خردشده (مثل هویج، کاهو، کلم و گوجه‌فرنگی)  یا نصف فنجان سبزی پخته (مثل کدو، لوبیاسبز، قارچ و شلغم)  در بیماران ام‌اس رعایت نکات زیر درمورد سبزیجات بسیار مهم است:   ۱- مصرف ۵ سهم سبزیجات تازه در روز پیشنهاد می‌شود.  سبزی تازه به نوع پخته ارجحیت دارد چراکه به علت داشتن ویتامین‌های آنتی اکسیدان باعث کند شدن سیر بیماری می‌شود (جعفری، فلفل دلمه، فلفل سبزو…)  ۲- از انواع سبزیجات به تنوع استفاده کنید.  مصرف انواع مختلف سبزیجات باعث می‌شود که مقادیر مناسبی املاح که هم در حفظ سلامتی و هم در کندشدن سیر بیماری نقش دارند، به بدن برسد.  ۳-  سبزی‌های دارای برگ سبز تیره مانند اسفناج را در رژیم غذایی خود بگنجانید.  ۴- سبزی سرخ‌شده، پخته، منجمد یا کنسروشده دارای ویتامین و املاح کمی است.  همچنین سبزیجات کنسروشده دارای سدیم زیاد هستند و به‌ویژه در زمان استفاده از کورتون نباید مصرف شوند.  ۵- اگر به علت مشکلات گوارشی ناگزیر از مصرف سبزیجات پخته هستید، سبزی را با آب کم و در ظروف در بسته بپزید و آب پخت را هم مصرف کنید.  ۶- انواع سبزی‌ها به علت داشتن فیبر و مایعات از یبوست پیشگیری می‌کنند.   ۷-  مصرف مرتب سبزیجات به کنترل وزن کمک می‌کنند.   ۸- جالب است بدانید که سبزی‌ها مقدار بسیار کمی چربی دارند! و چربی سبزی‌ها از نوع بسیار مفید است.

ام اس تغذیه

مواد غذایی مضر برای بیماران MS : 1- غذاهای چرب خصوصا گوشت های چرب و تمام چربی های حیوانی 2- فرآورده های لبنی پرچرب 3- سس های مایونز و تمامی سس های دارای چربی زیاد 4- غذاهای بسیار شیرین ، کیک ، بیسکوئیت ، شیرینی و آب نبات 5- غذاهای حساسیت زا مثل تخم مرغ ، شیر ، سیب زمینی ، گوجه فرنگی ، بادمجان ، مخمر ، نان گندم ، شکر، برخی از میوه ها ( بسته به واکنش بیمار ) ، مواد غذایی با رنگ های افزودنی مثل نوشابه ها یا با مواد نگهدارنده مثل کنسروها ، ادویه ، تمام میوه ها و سبزی هایی که خوب شسته نشده اند یا با افزودن مواد شیمیایی رشد کرده اند که مواد باقیمانده روی آنها می تواند سمی و حساسیت زا باشد. بیمار باید با دقت در برنامه غذایی روزانه ، غذاهای حساسیت زا را شناخته و آنها را حذف کند. 6- قهوه ، الکل ، کولا و چای

یک سهم از میوه‌ها شامل یکی از موارد زیر است:   یک عدد میوه متوسط مثل سیب یا پرتقال یا یک برش هندوانه یا خربزه یا نصف لیوان میوه‌های کوچک مثل گیلاس یا نصف لیوان آبمیوه یا کمپوت یا یک‌چهارم لیوان انواع برگه‌ها. در بیماران ام اس نکات قابل توجه در مورد میوه‌ها از این قرار است.   ۱- مصرف ۴ سهم میوه تازه در روز توصیه می‌شود.  ۲- میوه‌ها مانند سبزی‌ها به علت داشتن فیبر و مایعات مانع یبوست می‌شوند.  ۳- میوه‌های تازه مانند سبزی‌ها به علت داشتن ویتامین‌های آنتی‌اکسیدان باعث کند شدن سیر بیماری می‌شوند.  ۴- مصرف میوه‌ها مانند سبزی‌ها به کنترل وزن کمک می‌کنند.  ۵- در میان میوه‌ها، انواع آلو به علت اسیدی کردن ادرار به پیشگیری از عفونت‌های ادراری کمک می‌کنند.  ۶- در زمان استفاده از کورتون، کمپوت‌ها به علت داشتن قند زیاد و مواد نگهدارنده حاوی سدیم پیشنهاد   نمی‌شوند.  ۷- سعی کنید در مصرف میوه‌ها تنوع داشته باشید و از انواع مختلف میوه‌ها به تناوب استفاده کنید.  ۸- میوه تازه از میوه پخته یا برگه یا آبمیوه مفید‌تر است.

رابطه ام اس و تغذیه

مواد غذایی مفید برای بیماران MS : 1- چربی های اُمگا-3 و اُمگا-6 . منبع غذایی اصلی اسیدهای چرب اُمگا-3 انواع ماهی بخصوص ماهی ساردین و سالمون است و سایر منابع غذایی آن روغن سویا و کانولا، جوانه گندم ، گردو، روغن تخم کتان، سبزیجات برگ سبز و روغن کبد ماهی می باشد. اسیدهای چرب اُمگا-6 نیز در روغن های غیر اشباع گیاهی مثل روغن ذرت ، روغن کانولا، روغن سویا ، روغن بادام زمینی و روغن آفتابگردان وجود دارد. 2- میوه ها و سبزی های تازه و تمیز ( سبزی های دارای برگ سبز پررنگ ) 3- جوانه ها خصوصا جوانه یونجه که باید موقع شروع به جوانه زدن مصرف شود. 4- پودر جلبک آب های تازه که به صورت بسته بندی شده در برخی فروشگاه ها موجود است. 5- مایعات : آب تازه و تصفیه شده 2 لیتر ( 8 لیوان ) در روز، سایر چای های گیاهی به جای چای معمولی و آب میوه رقیق شده

هرسهم لبنیات شامل : یک لیوان شیر یا سه‌چهارم لیوان ماست یا به اندازه یک قوطی کبریت پنیر به خاطر داشته باشید که لبنیات شامل شیر، ماست، پنیر، کشک و دوغ است و کره جزو گروه لبنیات طبقه‌بندی نمی‌شود.  ۱- لبنیات منبع خوب پروتیین، کلسیم و بعضی مواد معدنی هستند ازآنجا که بیماران ام اس به علت کم‌تحرکی و مصرف کورتون مستعد پوکی استخوان هستند، مصرف حداقل ۳ سهم لبنیات برای آنان توصیه می‌شود.  ۲- چربی موجود در لبنیات از نوع چربی‌های حیوانی و اشباع‌شده است که برای بیماران ام اس مناسب نیست بنابراین توصیه می‌شود که این بیماران حتما از لبنیات کم‌چربی استفاده کنند.

بیماری ام اس تغذیه

مواد غذایی علاوه بر رساندن انرژی اولیه به بدن، موجب حفظ عملکرد مناسب و تقویت دستگاه های مختلف بدن (دستگاه ایمنی، قلب و عروق، اعصاب و . . . ) می شوند که نتیجه آن احساس سلامتی و قرارگرفتن در وضعیت روحی و جسمی مطلوب است که در بیماری های مزمن اهمیت بیشتری پیدا کنند. برنامه غذایی باید شامل مواد مغذی و مطلوبی باشد. پس باید قبل از خرید، فهرست کلیه احتیاجات سبد خرید خود را از نظر نوع و مقدار اقلام مورد نیاز تهیه کنید. مصرف مناسب و کافی ویتامین های لازم مانند ویتامین های C و E و گروه B و املاح معدنی مثل منگنز، منیزیم ، مولیبدن، سلنیم و روی نیز در حفظ سلامتی بیماران ضروری می باشد و در عین حال مصرف زیاد و نابجای ویتامین هایی چون A و B6 می تواند خطرناک باشد. با توجه به نقش مهم چربی ها در سوخت و ساز بدن و ایجاد انرژی لازم برای اعمال حیاتی و لزوم وجود آنها برای ساخت بافت های حیاتی بدن ، مصرف انواع چربی های مفید ، مخصوصاً چربی هایی که دارای ترکیبات اُمگا-3 و اُمگا-6 هستند و نقش محافظتی در بروز بیماری های قلبی و عروقی دارند ، برای بیماران توصیه می شود.

ام اس و تغذیه