خواص سماق

توضیحاتی در مورد خواص سماق

سماق از جمله مواد مغذی ضروری در غذاهای خاورمیانه است که به عنوان نوعی ادویه مصرف می شود. اساسی ترین استفاده سماق در وعده های غذایی حاوی سبزیجات تازه، سالاد خیار، مرغ کبابی یا نان است و با استفاده از آن می توان از خواص سماق بهره مند شد.خواص سماق این ماده غذایی نسبتا ترش، بیشمار است. حال ببینیم سماق چیست و استفاده از سماق چه فواید و مضراتی دارد؟ سماق میوه درختچه (Rhus coriaria) است که در سراسر خاورمیانه و دریای مدیترانه رشد می کند. رنگ سماق از رنگ آجری قرمز تا بنفش تیره متفاوت است که این رنگ بندی به نوع و رشد بوته بستگی دارد. سماق ها درست قبل از رسیدن برداشت می شوند و سپس در معرض نور خورشید قرار می گیرند تا خشک شوند. در حالی که انواع سماق خشک شده در مناطق رویشی در دسترس هستند، در اکثر کشورها سماق معمولا به صورت پودر مصرف می شود. سماق دارای طعمی ملایم است و با اشاره به فطرت مرکبات ، تقریبا بدون عطر است. همچنین سماق در سفره هفت سین نوروز هر خانواده ایرانی دیده می شود.مصرف سماق یک تا دو بار به طور روزانه باعث کاهش کلسترول و پر فشاری خون می شود. بنابراین مصرف روزانه سماق در هر وعده غذایی توصیه می شود.در موارد کاهش وزن معمولا از گیاه سماق استفاده می شود زیرا سماق چربی های زائد بدن را کاهش داده و به اصطلاح قدرت چربی سوزی بالایی دارد. به طور کلی می توان گفت که اکثر گیاهان دارای خواص پاکسازی بوده و در حرکت روده ها و در نتیجه کاهش وزن موثر هستند. یکی از خواص سماق کمک به معده و روده است. در واقع با مصرف سماق سیستم گوارش تحریک شده و عملکرد مناسب تری پیدا می کند.سماک به (عربی سماق) میوه ای خوشه ای به رنگ قرمز و قهوه ای از خانواده ی پسته‌ ایان است که خشک و کوبیده شده و به عنوان ادویه مورد استفاده قرار می گیرد. سماق یکی از اجزای اصلی سفره هفت سین ایرانیان می باشد. سماق فواید زیادی دارد که ما در این مقاله به طور کامل خواص سماق را برای سلامتی، کبد چرب، لاغری و پوست و مو شرح داده ایم.

نحوه مصرف سماق

اساسی ترین استفاده سماق در وعده های غذایی حاوی سبزیجات تازه، سالاد خیار، مرغ کبابی یا نان است. با این حال، در برخی موارد هم می توان پود سماق را روی گوشت یا کباب ریخته و مصرف کرد. شیوه های مختلفی برای مصرف سماق در کشور های مختلف وجود دارد و از آن جایی که یکی از خواص سماق، هضم است، در اکثر غذاها از آن استفاده می شود. مصرف سماق در انواع گوشت ها مانند گوشت قرمز، چاشنی گوشت و ماهی و پودینگ ها، سودمند است.اضافه کردن سماق به پوره سیب زمینی سبب هضم سریع تر آن می شود. مصرف سماق همراه کباب باعث جلوگیری از نفخ و درد معده می شود و این یکی از مهمترین خواص سماق است. عصاره سماق همراه با مرغ، ماهی و غذاهای دریایی، بره، بادمجان، نخود و عدس و یا مخلوط کردن آن با سایر گیاهان و ادویه جات مانند چیلی، گشنیز، زیره، پاپریکا و جعفری بسیار مناسب است.

طبع سماق

سماق همراه با دانه های کنجد و آویشن خشک، یکی از مواد اصلی در ادویه مخلوط و طعم دهنده گوشت و سبزیجات است و یا قبل از پخت و پز با روغن مخلوط و استفاده می شود. طبع سماق سرد بوده و بنابراین افرادی که دارای مزاج سرد هستند بهتر است که در مصرف سماق احتیاط کنند. در عوض افراد گرم مزاج می توانند برای رفع مشکلات گوارشی و صفراوی و یا اسهال سماق مصرف کنند.همچنین سماق دارای خاصیت ضد تهوع و تحریک کننده اشتها است. مصرف سماق در فصل تابستان برای افراد گرم مزاج بسیار موثر است.

خواص سماق برای پوست و مو

سماق حاوی مقادیر بالای ویتامین C می باشد که باعث کاهش چروک پوست شده و به جوان سازی پوست صورت کمک می کند.جوشانده برگ، ریشه و ساقه سماق را بر روی لکه های سفید و قهوه ای پوست صورت بمالید، آن ها را درمان می کند.برای درمان کهیر سماق و جوش شیرین را با هم ترکیب کنید و بر روی کهیر بمالید.شست و شوی موها با دمنوش برگ درخت سماق باعث سیاه شدن موی سر می شود.

مهم ترین خواص سماق

سماق حاوی آنتی اکسیدان هایی است که باعث سم زدایی از کبد شده و به درمان کبد چرب کمک می کند، همچنین مصرف سماق می تواند ویروس هپاتیت B را درمان کند.مطالعات متعدد نشان داده که تانن های موجود در سماق باعث کاهش کلسترول و چربی خون بالا شده و به پیشگیری از بیماری های قلبی کمک می کند.یک مطالعه منتشر شده در مجله تحقیقات دارویی نشان داده که سماق می تواند باعث کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت شود.مقادیر بالای ویتامین C موجود در سماق و دمنوش سماق خاصیت چربی سوزی دارد و برای لاغری شکم و کاهش وزن مفید می باشد.مالیدن سماق به دندان ها برای تقویت و استحکام لثه ها و درمان دندان درد مفید می باشد، همچنین مسواک زدن دندان ها با سماق باعث سفیدی دندان ها می شود.سماق یکی از ۳۵ گونه گیاهی گل‌دار است که بیشتر در مناطق نیمه گرمسیری و معتدل می‌روید و جزو ۱۰ آنتی اکسیدان گیاهی برتر محسوب می‌شود. ایران و به طور کلی خاورمیانه و کشورهای حاشیه مدیترانه از مهمترین تولیدکنندگان این گیاه ارزشمند محسوب می‌شوند. کلمه سماق (Sumac) از ریشه یک کلمه قدیمی فرانسوی به نام sumac به معنای قرمز (red) گرفته شده است. سماق در آشپزی پارسی، عربی و هندی جایگاه ویژه‌ای دارد. در آمریکا و اروپا از سماق علاوه بر طعم‌دهنده، برای مصارف دارویی و صنعت دباغی نیز استفاده می‌شود. عصاره سماق و ترکیبات زیستی فعال موجود در آن دارای خواص ضد قارچ، ضد میکروبی، آنتی اکسیدان و ضد التهاب است. سماق در طب قرون وسطی جایگاه ویژه‌ای داشته است و از آن علاوه بر ادویه، به عنوان دارو استفاده می‌کردند. آب سماق در درمان ناراحتی‌های معده موثر بوده و قادر به کنترل فشار خون است.سماق حاوی مقادیر بالای تانن بوده که اشتها را تحریک کرده و برای درمان معده درد و زخم معده مفید است و به سلامت دستگاه گوارش کمک می کند. برای بیماران دیابتی مفید است، زیرا یکی از عوامل به وجود آمدن عوارض مختلف در دیابتی ها، ترکیب گلوکز با پروتئین های حیاتی بدن است که به تغییر ساختار شیمیایی و عملکرد این پروتئین ها می انجامد و مطالعات نشان می دهد که سماق تا 81 درصد از بروز این فرآیند پیشگیری می کند. 

دمنوش سماق

برای لاغری و کاهش وزن با سماق یک الی دو قاشق پودر سماق پودر را در آب جوش بریزید و بگذارید 10 دقیقه بماند تا دم بکشد سپس آن را بنوشید. برای لاغری شکم می توانید بعد از هر وعده غذایی نصف قاشق چایی خوری سماق را در آب بریزید و بنوشید.دمنوش سماق تاثیر شگفت انگیزی بر هضم غذاهای سنگینی مانند کباب گوشت دارد. یک قاشق پودر سماق را در ظرف آبی ریخته و به صورت دمنوش مصرف کنید.

مضرات دمنوش سماق

دمنوش سماق می تواند دارای خاصیت دیورتیک باشد. دیورتیک ها مقدار ادرار را کاهش می دهند. بعضی افراد دیورتیک ها را برای سم زدایی بدن مصرف می کنند اما مصرف زیاد سماق تازه به دلیل ایجاد سم زدایی بالا ،توصیه نمی شود و به نوعی می توان گفت خواص سماق را از بین می برد. سم زدایی بیش از حد و مداوم می تواند آسیب بیشتری به فرد وارد کند. نوشیدن مقدار زیادی دمنوش سماق ممکن است به لحاظ تئوری در بدن تولید سم کند. این سموم به سرعت به جریان خون وارد شده و مشکلاتی برای فرد ایجاد می کند. برای جلوگیری از ایجاد سم، بهتر است سماق را به صورت خشک مصرف کنید.اگر شما به آجیل ها حساسیت دارید بهتر است در مصرف سماق دقت کنید چون ممکن است باعث واکنش آلرژیک در شما شود. گونه های زینتی سماق سمی هستند و باعث بروز خارش پوست می شوند. خوردن سماق تازه باعث مسمومیت می شود و فقط می توان سماق خشک را استفاده کرد.

فواید مصرف سماق در بارداری

پودر سماق برای درمان تهوع و استفراغ دوران بارداری مفید می باشد، برای رفع تهوع و استفراغ بارداری پودر سماق را با زیره و آب سرد مخلوط کنید و بخورید.