آلرژی فصلی

توضیحاتی در مورد آلرژی فصلی

حساسیت فصلی یا آلرژی فصلی یا تب یونجه (به انگلیسی: hay fever) یکی از حساسیت‌های شایع است که معمولاً در فصلهای بهار، تابستان و پاییز، هنگامی که گیاهان گرده افشانی می‌کنند، بیشتر مشاهده می‌شود. این نوع حساسیت از استنشاق گردهٔ گیاهان یا ورود آن‌ها به چشم حاصل می‌شود. درختانی مانند بلوط، نارون و افرا در بهار و گیاهانی چون علف دوروا و لوئیچه چمنی در فصل تابستان گرده افشانی می‌کنند. این بیماری با آسم نیز همراهی دارد و در موارد بسیاری، افراد به هردوی این بیماری‌ها مبتلا هستند. شیوع حساسیت فصلی بین ماههای بهار تا شهریور بدلیل وجود گرده گیاهان در هوا بیشتر است. گرما، رطوبت و وزش باد از دیگر عوامل تشدید کننده آن است.

عوامل و علل آلرژی فصلی

عامل ژنتیک یکی از عمده‌ترین دلایل ابتلاء به این حساسیت است به‌طوری‌که اگر پدر و مادری هر دو مبتلا به آلرژی باشند، به احتمال ۶۶ درصد، فرزندانشان به آلرژی فصلی گرفتار می‌شوند و اگر تنها یکی از والدین مبتلا باشد این احتمال به زیر ۶۰ درصد می‌رسد. هنگامی که فرد مبتلا به آلرژی، در معرض عوامل حساسیت زایی چون گردهٔ گیاهان، گرد و خاک و غیره قرار می‌گیرد، بدن او نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد و موجب می‌شود تا سلولی به نام ماستوسیت از خود هیستامین ترشح کنند. ترشح شدن هیستامین باعث به وجود آمدن نشانه‌هایی چون آبریزش بینی، سرفه، عطسه، خارش و غیره در بدن می‌شود.هرچه تماس فرد با عامل ایجاد حساسیت بیشتر باشد، بیشتر احتمال دارد که به آلرژی مبتلا شود. به بیان دیگر حساسیت یا آلرژی فصلی در اثر واکنش طبیعی بدن به عواملی به وجود می‌آید که بی ضرر هستند ولی دستگاه ایمنی بدن به شدت نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد.

علائم و نشان های آلرژی فصلی

نشانه‌های آلرژی به علفها و گندمیان مانند التهاب مخاط بینی است. عطسه، آبریزش بینی، خارش و اشک آمدن از چشمها، احساس خارش در سقف دهان و پشت گلو از نشانه‌های این نوع حساسیت هستند. با توجه به فصل ممکن است علائم شدیدتری مانند سرفه، خس خس سینه، تنگی نفس و در برخی موارد افسردگی، کم اشتهایی و اختلال خواب نیز نمایان شوند. همچینی به علت گرفتگی سینوس‌ها، سردرد نیز می‌تواند از دیگر علائم این حساسیت باشد. نشانه‌های زیر مربوط به آلرژی هستند و می‌توانند آن را از سرماخوردگی متمایز کنند: بیمار تب نمی‌کند. ترشحات مخاطی رقیق و شفاف می‌باشند. بیمار پی در پی و سریع عطسه می‌کند. خارش گلو، بینی و گوش این نشانه‌ها معمولاً بیش از ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشند.

آلرژی و حساسیت فصلی

همه ساله با تغییر فصول و شروع حساسیت‌ها، زندگی خیلی‌ها دچار بحران می‌شود. این حساسیت مشکلاتی چون آبریزش بینی، خارش چشم، عطسه و بسیاری دیگر از نشانه‌ های حساسیت فصلی را به دنبال دارد. التهاب فصلی مخاط بینی یا حساسیت فصلی، معمولا به نام تب یونجه شهرت دارد. تب یونجه زمانی روی می‌دهد که سیستم ایمنی بدن، مواد بی‌خطر را خطرناک تلقی کرده و مواد شیمیایی را برای مبارزه با آنها وارد خون می‌کند. عوامل برانگیزاننده‌ی تب یونجه در فصول مختلف، با هم فرق می‌کنند. بسته به محل زندگی‌تان و عاملی که در شما ایجاد حساسیت می‌کند، ممکن است علائم حساسیت فصلی را در بیش از یک فصل سال تجربه کنید. با ما باشید تا بیشتر با علائم و درمان حساسیت فصلی آشنا شوید.

آلرژی فصلی در بهار

درخت‌ها عامل بیشتر حساسیت‌‌های بهاری هستند. درخت توس یکی از متداول‌ترین عوامل در نواحی شمالی است که افراد زیادی نسبت به گرده‌های آن واکنش نشان می‌دهند. سایر درخت‌های حساسیت‌زا در آمریکای شمالی شامل سرو، توسکا، شاه بلوط، بید و صنوبر می‌شود.

آلرژی فصلی در تابستان

همان‌طور که گفته شد حساسیت‌ را به این دلیل تب یونجه هم می‌نامند که افراد زیادی علائم حساسیت را در فصل تابستان که در تاریخ فصل برداشت یونجه است تجربه می‌کنند. عامل اصلی حساسیت فصل تابستان، علف‌هایی چون تلخه و دم‌گربه‌ای چمن‌زار و یک سری علف‌های هرز خاصی هستند. بنا به گزارش مؤسسه‌ی آسم و آلرژی آمریکا، علف‌ها شایع‌ترین عامل ایجاد تب یونجه‌اند.

آلرژی فصلی در پاییز

پاییز فصل کهنه‌واش است که به آن آمبروسیا (Ambrosia) نیز می‌گویند. بیش از ۴۰ گونه از گیاه کهنه‌واش در دنیا وجود دارد که بیشتر آنها در نواحی معتدل آمریکای شمالی و جنوبی رشد می‌کنند. کهنه‌واش‌ها گیاهان مخربی هستند که به‌سختی می‌توان کنترل‌شان کرد. گرده‌ی این گیاه، آلرژن بسیار متداولی است و علائم حساسیت به کهنه‌واش می‌تواند شدید باشد. سایر گیاهانی که در پاییز گرده‌افشانی می‌کنند، گزنه، برنجاسف (mugwort)، ترشک، سلمه تره (fat hens) و بارهنگ هستند.

آلرژی فصلی در زمستان

در فصل زمستان، بیشتر آلرژن‌های بیرون خانه، به خواب زمستانی می‌روند، در نتیجه سرد شدن هوا برای بسیاری از افرادی که حساسیت دارند، آرامش و آسودگی به همراه دارد. اما همین سرمای هوا باعث می‌شود زمان بیشتری در داخل خانه سپری شود. اگر حساسیت فصلی دارید ممکن است به آلرژن‌های داخل خانه مانند کَپَک، موی حیوانات خانگی، هیره‌ و یا سوسک حمام واکنش نشان دهید.

مقابله با آلرژی فصلی در خانه

حداقل یک‌بار در هفته، روتختی و ملافه خود را در آب بسیار گرم شست‌وشو دهید. روی تخت، بالش و لحاف‌تان را با کاورهای ضدآلرژی بپوشانید. در خانه فرش و قالی نیندازید و از مبلمان تشک‌دوزی شده استفاده نکنید. اسباب‌بازی‌های اضافی و خرد و ریزها را از اتاق کودک خارج کنید. نشتی شیرآلات را بگیرید و جاهای رطوبت‌زده را بازسازی کنید تا گسترش پیدا نکرده و کَپَک نزند. وسایلی را که امکان کَپَک‌زدگی دارند تمیز کنید مانند رطوبت‌سازها، کولرهای آبی، تصفیه‌کننده‌های هوا و یخچال. برای کاهش رطوبت اضافی از دستگاه رطوبت‌گیر استفاده کنید.

تشخیص آلرژی فصلی

معمولا تشخیص تب یونجه از تشخیص سایر حساسیت‌ها ساده‌تر است. اگر علائمی داشته باشید که فقط در زمان‌های خاصی از سال روی می‌دهند، علامتی است که نشان می‌دهد شما حساسیت فصلی دارید. احتمالا پزشک‌تان گوش‌ها، بینی و گلوی‌تان را معاینه و بررسی می‌کند تا حساسیت‌تان را تشخیص بدهد. معمولا نیازی به تست حساسیت نیست. درمانی که برای انواع حساسیت‌‌ها تجویز می‌شود، معمولا یکسان است و فرقی نمی‌کند چه نوع حساسیتی داشته باشید

دوری از حساسیت و آلرژی فصلی

برای اجتناب از آلرژن‌ها باید اقداماتی انجام دهید. مثلا برای خنک کردن فضای خانه در تابستان، به جای پنکه‌های سقفی از دستگاه تهویه‌ با فیلتر هپا (HEPA) استفاده کنید. پیش‌بینی‌های آب و هوای محلی را چک کنید تا از وجود گرده‌ها مطلع شوید و زمانی که تعدادشان زیاد است در خانه بمانید. در زمان‌هایی از سال که تب یونجه‌تان فعال می‌شود: پنجره‌ها را بسته نگه دارید؛ کمتر در فضای باز بمانید؛ وقتی بیرون از خانه هستید، مخصوصا در روزهایی که باد می‌وزد، از ماسک‌های مناسب استفاده کنید. همچنین حتما از دود سیگار اجتناب کنید تا علائم‌تان بدتر نشود.

درمان آلرژی فصلی

اگر نمی‌توانید از آلرژن‌ها اجتناب کنید، درمان‌های دیگری هم وجود دارد که شامل موارد زیر می‌شود: داروهای ضداحتقان و آنتی‌هیستامین‌هایی که نیازی به تجویز پزشک ندارند، مانند ستیریزین و ترکیباتی از استامینوفن، دیفن‌هیدرامین و فنیل‌افرین؛ داروهای تجویزی مانند اسپری‌های استروئیدی بینی. در مواردی که علائم شدید هستند ممکن است پزشک‌تان واکسن حساسیت را برای‌تان تجویز کند. این واکسن‌ها نوعی ایمن درمانی هستند که حساسیت سیستم ایمنی‌تان را نسبت به آلرژن‌ها کاهش می‌دهند. شاید بعضی از داروهای حساسیت، عوارض جانبی داشته باشند مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه و احساس آشفتگی و عدم تمرکز.

نکاتی درباره آلرژی فصلی

علائم حساسیت‌ فصلی ممکن است بسیار ناخوشایند باشند. اگر تردید دارید که مبتلا به حساسیت فصلی هستید، با پزشک‌تان مشورت کنید. پزشک می‌تواند علت علائم شما را تشخیص داده و درمان مناسب را تجویز کند. پزشک معمولا از شما می‌خواهد که اقدامات پیشگیرانه را انجام دهید تا از عوامل برانگیزاننده‌ی حساسیت دور بمانید و در مراحل بعدی داروهای مناسب را برای‌تان تجویز خواهد کرد.

آلرژی فصلی و گیاهان

گل ها و گیاهان نو شکفته ، درختان سبز ، شکوفه های درختان و علف های هرز ، گرده های از خود آزاد می کنند و هر ساله در حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیون نفر حساسیت ایجاد می کنند.