چکیده : آشنایی با مشکلات شایع و رایج اجرا و طراحی سقف وافل + روش رفع این ایرادات، بیشترین معایب و اشکالات موجود در سازه های وافلی

تنها سازه ای که بتواند با گذشت چند دهه بدون اثری از فرسودگی بماند، سقف وافل می باشد. استفاده از اجرا و طراحی سقف وافل می تواند استحکام و ایستایی سازه را نسبت به سقف های تیرچه ای معمولی و یا بتنی بالا ببرد. علاوه بر این بر اساس تحقیقات انجام گرفته، مقاومت سقف وافل در برابر خوردگی و ترک بیشتر است که در نهایت سازه را تا مدت ها بدون فرسودگی نگه می دارد.

دال تیرچه دو طرفه یا همان سقف وافل را می توان دال بتنی دانست که از بتن مسلح ساخته شده است که دندانه های بتنی آن در دو سمت و در قسمت پایینی آن قرار دارد. علت نامگذاری وافل نیز به دلیل وجود این دندانه ها نسبت داده می شود که به نوعی نقش تقویت کننده را دارند. به طور خلاصه دال های وافل به منظور استفاده در سقف هایی که دهانه بزرگتری دارند، مناسب هستند. تنها زمانی می توانید از این مدل سقف استفاده نمایید که تعداد ستون ها تا حد امکان کمتر و فاصله آنها بیشتر باشد.

در مورد ایستایی سقف وافل باید اشاره کنیم که در مقایسه با انواع دیگر دال های بتنی ظرفیت بیشتری در تحمل بار دارند. سقف های وافل می توانند ایستایی بسیار خوبی را به همراه معماری زیبا ارائه دهند. البته دقت کنید که قیمت آهن می تواند بر هزینه تمام شده این سقف ها تاثیر مستقیم داشته باشد چرا که در اجرای این سقف از میلگرد استفاده می شود.

سقف وافل و انواع مختلف آن

شکل دال ها یا همان ورق های pvc مورد استفاده در این سقف ها متفاوت است. انواع مختلف سقف وافل نیز بر اساس این تفاوت در دال ها به شرح زیر می باشد :

• دال مربعی که غلافی به صورت مربع برای آن طراحی می گردد.
• دال مثلثی که غلافی به صورت مثلث برای آن در نظر گرفته می شود.

البته برای این سقف ها طبقه بندی دیگری نیز می توان در نظر گرفت که به صورت زیر است :

• نوع یک طرفه که برای دهانه های کوچکتر مناسب است.
• نوع دو طرفه که برای مواردی که دهانه عریض تری دارند به کار می رود.

مشکلات و معایب طراحی سقف وافل

انواع سایبان ها و سقف هایی که تا به امروز مورد استفاده قرار گرفتند در کنار مزایایی که داشتند، معایبی نیز هر چند کم دارند. در مورد معایب طراحی سقف وافل نیز باید اشاره کنیم که از این امر مستثنا نیست و برخی از اصلی ترین آنها به شرح زیر می باشد :

1. کیفیت بتن و روانی بالای آن برای ساخت سازه ای با کیفیت بسیار عالی لازم و ضروری است. کیفیت سقف وافل به دلیل عرض کم پاشنه در تیرچه های متعامد بسیار مهم و با اهمیت است. این موضوع می تواند هزینه اجرا و خرید بتن را بالا ببرد. این فرضیه که با اجاره قالب های وافل می توان هزینه اجرای پروژه را کاهش داد، اصلا صحیح نیست؛ زیرا اجرای این مدل سقف هزینه نسبتا بالایی دارد.
2. رعایت ضوابط و مقررات اجرایی در پروژه هایی از قبیل ساختمان های تجاری، مسکونی، اداری، هتل ها و … بسیار مهم است؛ ولی در عین حال تامین ویژگی عایق صوتی سازه نیز به همان اندازه برای جلوگیری از انتقال صدا به حالت کوبه ای و یا هوابرد ضروری است. رعایت حداقل میزان استانداردها در این مورد نیز می تواند آرامش و سکوت بین طبقات را تامین نماید. گفتنی است این مشکل با اضافه کردن سقف کاذب حل نخواهد شد.
3. از دیگر مشکلات و معایب طراحی سقف وافل عایق نبودن آن در برابر برودت و حرارت می باشد. ضخامت این سقف بسیار کم است و به راحتی سرما و حرارت را از خود عبور خواهد داد. این نقیصه در مورد سقف های وافل کافی است تا از آنها فقط برای مکان هایی از جمله سازه های صنعتی، پارکینگ های طبقاتی و یا سازه های خاص استفاده کرد. تیرچه های متعامد این سقف و سیستم دال دو طرفه عالی طراحی شده برای آن می تواند برای استفاده در چنین مکان هایی ایده ال باشد. بنابراین این سازه برای اجرا در سازه های مسکونی اصلا مناسب نمی باشد.
4. قالب برداری سخت سقف های وافل از دیگر معایب طراحی سقف وافل به شمار می رود. برای اجرای این سقف با استفاده از بتن، قالب های آن را از هر چهار طرف تحت فشار قرار می دهند. خارج کردن این قالب ها ممکن است مشکلاتی از جمله خطر جانی برای کارگران، زمان بر بودن و … به دنبال داشته باشد. حتی ممکن است در زمان ساخت و اجرای سقف، قالب ها جابجا شده و کیفیت بتن ریزی را تحت الشعاع خود قرار دهد.
5. هزینه خرید قالب های وافل بالا است زیرا نسبت به قالب های چوبی، قیمت بالاتری دارند. درست است که خرید این قالب ها برای ساخت یک یا چند سازه و ساختمان اقتصادی به نظر نمی رسد ولی اجاره آنها نیز هزینه کمی ندارد. در کل چه قصد خرید قالب ها را داشته باشید و چه آنها را اجاره کنید هزینه اجرای سازه بالا خواهد بود.

در حالت کلی نیاز به مهارت و تجربه بسیار بالا به منظور اجرای سقف وافل، عدم امکان استفاده از آن در سطوح شیبدار، احتمال بروز آسیب در مواقعی که تاسیسات را از آن عبور دهید و … همه از دیگر معایب طراحی سقف وافل هستند که باید به موارد ذکر شده در بالا اضافه شوند. این معایب توجیه مناسبی برای استفاده نکردن از این مدل سقف در بسیاری از پروژه ها و ساختمان ها هستند.

کلام آخر

درست است که سقف وافل تقریبا از قرن 19 تا به امروز در پروژه های اجرایی بسیاری مورد استفاده قرار گرفته است ولی نباید معایب طراحی سقف وافل را نیز نادیده گرفت. اجرا با بتن بسیار با کیفیت، امکان قالب برداری سخت و دشوار، عدم رعایت عایق برودتی و حرارتی، عدم تامین ویژگی عایق صوتی، تهیه قالب ها با هزینه بالا و … ایرادات عمده سقف های وافل هستند. این معایب کافی هستند تا کارفرمایان را از اجرای این سقف در بسیاری از ساختمان ها منصرف کنند. پیشنهاد می کنیم از سقف های یونولیتی به عنوان جایگزین مناسب این سقف ها استفاده کنید.