علت و درمان سرفه مزمن بعد از سرماخوردگی با طب سنتی

در این مطلب از سایت جسارت به علت و درمان سرفه مزمن بعد از سرماخوردگی با طب سنتی می پردازیم. امیدواریم این مطلب مورد توجه شما سروران گرامی قرار گیرد.

اگر سرفه شما مدت طولانی ادامه پیدا کرد، به خصوص زمانی که با خلط یا خون همراه بود؛ اگر منجر به بروز بی‌خوابی در شما شد؛ یا بر روابط خانوادگی، اجتماعی و کار شما تاثیر گذاشت، مراجعه به پزشک را فراموش نکنید.

سرفه مزمن بعد از سرماخوردگی

 سرفه از آن دست عوارضی است که معمولا رهایی از آن به دنبال سرماخوردگی‌های ویروسی و میکروبی سخت است. گرچه درمان این عارضه طولانی‌تر از دیگر عوارض معمول سرماخوردگی است، اما در صورت افزایش زمان سرفه بیش از سه هفته و تداوم آن تا هشت هفته باید علت مزمن‌شدن سرفه را پیگیری کرد.  البته نباید فراموش کرد برخی بیماری‌ها  اصولا با سرفه طولانی همراه است؛ بیماری‌هایی چون  آسم، سینوزیت، آلرژی‌های فصلی، بازگشت غذا از مری به معده، تماس با دود سیگار، وجود جسم خارجی در ریه، نوعی نقص ایمنی، اختلالات و تومورهای ریه و مصرف بعضی از داروها.  اما به گفته دکتر فریبا شیروانی، فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی، توجه به مزمن‌شدن سرفه و یافتن عامل آن در گروه‌های آسیب‌پذیر بویژه کودکان بسیار اهمیت دارد، زیرا رهایی از سرفه  ناشی از عفونت در کودکانی که به طور مکرر دچار عفونت‌های دستگاه تنفسی و سرفه حاد می‌شوند، براحتی ممکن نخواهد بود.  این عضو هیات علمی دانشگاه در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌افزاید: اگر این سرفه‌ها شدید و با مشکلات خواب و فعالیت‌های معمول زندگی و تغذیه همراه نباشد و در طول زمان کاهش پیدا کند، می‌توان نسبت به آن نگرانی کمتری داشت، ولی با وجود این، بررسی مشکل در این دسته بیماران نیز پیشنهاد می‌شود. در بیمارانی که سرفه‌ همراه با استفراغ یا خروج چرک غلیظ باشد، در طول شب تداوم یابد، با خروج خون از ریه همراه باشد یا همراه با تب طولانی، عرق، کاهش‌وزن و اختلال تنفسی باشد، بررسی عوامل موثر در مزمن‌شدن سرفه ضروری است.

زمانی که محرکی مانند اسید معده، عطر، اسپری یا حتی غذایی تند موجب تحریک اعصاب دستگاه تنفسی شوند، سرفه شروع می‌شود. البته سرفه‌های گاه به گاه مشکلی ندارد و طبیعی است. اما سرفه‌ای که مدتی طولانی ادامه یابد، نشانه مشکل دیگری است که باید آن را برطرف کرد.  آبریزش و ترشحات بینی، آسم، بیماری ریفلاکس معده، عفونت دستگاه تنفسی، داروهای فشار خون ، برونشیت مزمن و سرطان ریه از جمله دلایلی هستند که ممکن است این مشکل را به وجود آورند. اگرچه ممکن است هر کسی با این مشکل مواجه شود، اما سیگار کشیدن می‌تواند شرایط را وخیم سازد. حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران نیز می‌تواند منجر به آسیب ریه و باعث سرفه شود.  همچنین جالب است بدانید خانم‌ها هم بیشتر از آقایان در معرض سرفه‌های مزمن قرار دارند. سرفه مداوم شما را خسته می‌کند، انرژی شما را کاهش می دهد و خواب راحت را از شما می‌گیرد. همچنین می‌تواند باعث ایجاد سردرد، سرگیجه، عرق کردن بیش از حد و بی‌اختیاری ادرار شود.

سرفه های مزمن بعد از سرماخوردگی

زمان لازم برای درمان سرفه‌های معمولی : در عفونت‌های معمولی دستگاه تنفسی، مدت زمان سرفه در حد 10 تا 14 روز بوده و کاهش شدت سرفه طی این مدت، نشانه بهبود و پاسخ به درمان است. به بیان دیگر، معمولا مدت درمان حدود هفت تا ده روز است.  پس تداوم سرفه در چه شرایطی و با همراه‌شدن با چه عوارض دیگری مزمن و خطرناک تلقی می‌شود؟  دکتر شیروانی در پاسخ می‌گوید: در صورت تشدید سرفه طی درمان، پاسخ‌ندادن به درمان دارویی، همراه‌شدن با تنگی نفس و تغییر صداهای تنفسی هنگام دم و بازدم، همراه شدن با تپش قلب شدید، ناتوانی در انجام فعالیت‌های فیزیکی، خروج خلط خونی هنگام سرفه، کاهش‌وزن و عرق شبانه همراه  با سرفه، تب طولانی و کاهش شدید اشتها و ایجاد علائم دیگر مانند ضایعات جلدی و بزرگ‌شدن کبد و طحال و غدد لنفاوی، سرفه خطرناک تلقی می‌شود.

بسیاری از انواع سرفه‌های مزمن، به دلیل استعمال دخانیات شروع شده یا بدتر می‌شوند. بنابراین ترک سیگار به ‌طور چشمگیری باعث بهبود این سرفه‌ها می‌شود.  در شرایطی نیز برگشت اسید معده از دیگر دلایل این سرفه‌هاست. بنابراین اگر سرفه شما هم به این دلیل ایجاد شده است، با حفظ وزن مناسب و خوردن وعده‌های غذایی کوچک در دفعات بیشتر می‌توانید تا حدی از بروز مشکل بکاهید. همچنین به یاد داشته باشید بلافاصله پس از خوردن غذا دراز نکشید و هنگام خواب سر خود را اندکی بالاتر بگذارید.  سرفه مزمن را می توانید با آویشن درمان کنید. این گیاه به طور سنتی برای درمان سرفه و حتی سیاه‌ سرفه استفاده می‌شده است. در حال حاضر داروی گیاهی آویشن برای کاهش سرفه توسط پزشکان تجویز می شود.  با خوردن بعضی مواد غذایی نیز می‌توانید به بهبود و کنترل سرفه‌ها کمک کنید، مثل نوشیدن عسل حل شده در آب گرم یا چای.

درمان سرفه های مزمن بعد از سرماخوردگی

عواقب بی‌توجهی به درمان : گرچه عوارضی چون ایجاد درد در دیواره قفسه سینه و دیواره شکم، بی‌اختیاری ادرار و خستگی همراه با سرفه از شیوع زیادی برخوردار است، اما بی‌توجهی به یافتن علت مزمن‌شدن سرفه و درمان آن می‌تواند عوارض بسیار خطرناک‌تری را برای بیمار همراه داشته باشد.  دکتر شیروانی با اشاره به این عوارض توضیح می‌دهد: بعضی وقت‌ها حملات سرفه می‌تواند سبب سنکوپ شود که این موضوع می‌تواند در اثر فشار داخل قفسه سینه کاهش و اختلال خونرسانی به قلب صورت بپذیرد. حتی در صورت بروز سرفه‌های شدید و طولانی به دلیل افزایش فشار عروق وریدی ممکن است خونریزی‌های نقطه‌ای در ناحیه سر و صورت نیز رخ دهد. در برخی موارد نیز سرفه می‌تواند سبب شکستگی دنده شود.

برخی پزشکان متخصص ریه توصیه می‌کنند سرفه ای که بیش از سه هفته ادامه پیدا کند، نیازمند بررسی ریوی و دستگاه تنفسی است.  آنها معتقدند سرفه‌های خیلی شدید و طولانی مدت مربوط به بیماری های آسم، سل ریوی، برونشیت و یا عفونت سینوس ها است و در صورتی که بیش از سه هفته به طول بینجامد، نیازمند بررسی قفسه سینه و آزمایشات سیتی اسکن یا تصویربرداری سینوس می‌باشد.

درمان سرفه مزمن بعد از سرماخوردگی

سرفه‌هایی که خبر از سینوزیت می‌دهد : به گفته دکتر شیروانی در  بیماری سینوزیت، سرفه می‌تواند در طول شب و روز ادامه داشته باشد که معمولا بعد از خواب شبانه به دلیل افزایش میزان ترشحات در سینوس و پشت حلق، این نوع سرفه‌ها همراه با خروج خلط صبحگاهی رخ می‌دهد و ممکن است در کودکان همراه با استفراغ و ترشحات خلطی باشد. در بیماران مبتلا به سینوزیت، دردی هنگام لمس صورت و گونه‌ها احساس می‌شود و هنگام خم‌شدن به جلو نیز احساس سنگینی در سر رخ می‌دهد.

منبع سرفه را مشخص کنید.  در صورتی که سرفه با خلط روشن همراه باشد و یک یا دو روز طول بکشد معمولاً علت آن سرماخوردگی یا آنفلوآنزای ویروسی است . گلودرد خود را با غرغره آب نمک تسکین دهید. هرچند ساعت یک بار غرغره کنید و اجازه دهید سرفه ادامه یابد تا ریه های شما از شر ترشحات و خلط راحت شود.  در صورتی که سرفه خشک و بدون خلط باشد، به اطلاعات مطرح شده درباره علل زیر مراجعه کنید. سیگار، آسم ، سینوزیت ، آلرژی غذایی ، داروهای ضد فشارخون ، برگشت اسید معده یا استنشاق مواد محرک.  در صورتی که سرفه با خلط همراه باشد، اما خلطِ حاصل زرد یا سبز باشد، احتمالاً در نتیجه عفونت رخ داده است و مستلزم درمان با آنتی بیوتیک هاست. در این صورت بهتراست به پزشک مراجعه کنید.

سرفه مزمن

شما مبتلا به آسم هستید : بسیاری می‌دانند سرفه‌هایی که با فعالیت تشدید شود و در سرما شدت آن افزایش یابد در بیماران آسمی شایع است. دکتر شیروانی می‌گوید: در مبتلایان به آسم، سرفه‌ها ممکن است با تنگی نفس همراه باشد که با  سرماخوردگی شدت می‌یابد. همچنین حملات سرفه هنگام شب‌ تشدید می‌شود و  مواجهه با مواد آلرژی‌زا شدت آن را افزایش می‌دهد.

سرفه‌های مزمن با عوارضی مثل ایجاد درد در دیواره قفسه سینه و دیواره شکم، بی‌اختیاری ادرار، خستگی و در مواردی با شکستن دنده همراه است. حتی در صورت بروز سرفه‌های شدید و مزمن، احتمال بروز خونریزی‌های نقطه‌ای در ناحیه سر و صورت وجود دارد، اما گاهی اوقات عوارض بسیار خطرناک‌تری ایجاد می‌کند.  مثلا گاهی اوقات حملات سرفه می‌تواند باعث ایست قلبی و مرگ شود که بر اثر افزایش فشار داخل قفسه سینه و اختلال در خون‌رسانی به قلب اتفاق می‌افتد، پس باید سرفه‌های مزمن را جدی بگیرید. در این میان فراموش نکنید درمان قطعی سرفه بستگی به تشخیص علت دارد و معمولا دارو درمانی اولین اقدام موثر است.

سرفه مزمن خلط دار

یافتن رد سرفه‌ها در اختلالات معده : در کودکانی که از زمان تولد، بعد از شیر‌خوردن در فاصله‌ای کوتاه، استفراغ‌های جهنده می‌کنند و دچارعفونت‌های مکرر تنفسی می‌شوند یا بعد و در حین شیر خوردن سرفه می‌کنند باید رد سرفه‌ها را در اختلالات گوارشی جستجو کرد.  دکتر شیروانی در این ارتباط توضیح می‌دهد: کودکانی که سابقه تولد زودتر از موعد یا حساسیت به پروتئین شیر گاو همراه با ضایعات جلدی و علائم تنفسی دارند یا دچار اختلالات ساختمانی دستگاه تنفسی هستند، احتمال بروز رفلاکس بعد از تولد بسیار زیاد است. در این کودکان، مری نیز ممکن است دچار التهاب و باعث حملات حرکت سر شیرخوار به عقب شود. همچنین این کودکان افزایش وزن پیدا نمی‌کنند. سرفه‌های مکرر در این کودکان را باید در رفلاکس معده جستجو کرد.

هنگامی که به دلیل سرفه‌های مکرر به داکتر مراجعه می‌کنید، متخصص مربوطه به‌جز سرفه، علائم بالینی دیگری را هم بررسی می‌کند؛ مثلا این که آیا سرفه با خس‌خس سینه همراه است، آیا بیمار سیگاری است یا داروی خاصی مصرف می‌کند، آیا به‌جز سرفه ترشحات بینی، خلط و ‌احساس وجود یک چیز کوچک در حلق وجود دارد، آیا سرفه با سوزش سردل و احساس برگشت غذا به مری همراه است؟  در بیماری‌هایی که سرفه با تب طولانی، تعریق، استفراغ یا خروج چرک غلیظ و خون از ریه همراه باشد، همچنین در صورت تشدید سرفه طی درمان، تنگی نفس و خس‌خس سینه، پاسخ ندادن به درمان دارویی، تپش قلب شدید، اختلال در انجام فعالیت روزمره، کم شدن شدید اشتها و کاهش وزن و ایجاد علائم دیگری مثل ضایعات جلدی و تورم غدد لنفاوی و کبد و طحال سرفه خطرناک تلقی می‌شود.

سرفه مزمن در کودکان

متخصصان به دنبال بررسی‌های خود، رعایت نکات زیر را به منظور درمان خانگی سرفه پیشنهاد می‌کنند: مصرف جوشانده گل ختمی، آویشن و جوشانده و دمکرده زنجبیل همراه عسل و لیمو و دمکرده عناب از جمله گیاهان دارویی است که برای کاهش یا درمان سرفه‌های شدید موثر است. از خوردن مایعات سرد بخصوص پس از خواب باید خودداری کرد و بهتر است از مصرف غذاهای سرخ شده و با ترکیبات اسیدی مثل ترشی در زمانی که فرد دچار سرفه است، خودداری شود. غذاهای ملین مثل حریره، آش کدو و میوه‌های پخته شده ومصرف آش سبزی و سوپ سبزیجات حاوی گشنیز، جعفری و اسفناج  برای تسکین سرفه موثر است. حریره بادام را نیز می‌توان به عنوان نرم‌کننده سینه و کاهش سرفه مصرف کرد. توصیه می‌شود از بخور استفاده شود تا هوا مرطوب شده و مشکلات تنفسی کمتر شود. در صورت آلودگی هوا پیشنهاد می‌شود به شست‌وشوی بینی و انجام بخور با آب ساده بعد از بازگشت به منزل مبادرت شود و در صورت ابتلا به سینوزیت و آلرژِی باید درمان لازم انجام  و از مواجهه با هوای سرد و دود سیگار و خوردن مایعات سرد و محرک اجتناب شود.

سرفه مزمن بعد از سرماخوردگی